U bent hier: >> Versimpel het probleem niet

Versimpel het probleem niet

In het Nederlands Dagblad van woensdag 29 maart stond een opiniebijdrage van Alphonse Muambi. Aanleiding was de hongersnood in de Hoorn van Afrika en de geldinzamelingsactie van giro 555 (en andere organisaties). ‘Giro 555 laat de oorzaken van honger in stand’ stelt hij. Te kort door de bocht, vindt onze directeur. Hij reageert vandaag. 

“Bekt lekker, het artikel van Alphonse Muambi in het Nederlands Dagblad van 29 maart j.l. , de dag waarop Giro 555 zo in het nieuws is. Hongersnood in de Hoorn van Afrika en Jemen. Verschrikkelijke beelden op tv. Honger is zo mensonterend! De verhongerende mens komt in al zijn ontluistering frontaal in beeld. Dat schokt mij en veel van mijn landgenoten. Past ook wel bij de Nederlandse identiteit die diep geworteld is in het christelijk, Joods en Humanistisch denken. Gelukkig wordt royaal de portemonnee getrokken.

Om honger echt aan te pakken zouden de rijken in de hongerende landen zelf ook moeten bijdragen. Zeer nauwkeurig heeft Alphonse Muambi de auto’s, de kunstwerken, het vastgoed en de ranking op de ‘lijst van rijken’ in kaart gebracht. Huiveringwekkend hoe deze dictators los gezogen zijn van hun eigen volk, land en cultuur.  Hoe kun je rustig je decadente leven leiden zonder kopzorgen en bewogenheid voor je medemens? Overigens leven we in de westerse wereld op dezelfde manier. Niet als individu, maar wel als collectief. De Bijbelse uitdrukking over balk en splinter is nog steeds actueel.

Alphonse Muambi geeft ook aan dat ‘honger’ ingezet wordt als middel om aan de macht te blijven, de boel onder controle te houden. Bij brood en spelen juicht het volk. Met geïmporteerde en goedkope mais voor het Congolese volk kun je de verkiezing winnen  en door het mais bij de grens te blokkeren wint de tegenpartij. Triest en schandalig!

Toch redeneert Alphonse Muambi te simpel en dat is gevaarlijk, juist in Nederland waar het populisme van de eigen dikke ik  haar duizenden verslaat. Als Groenlinkser  strijdt Alphonse  toch een andere strijd? De strijd van verbondenheid en solidariteit? Vier argumenten waarom ik vind dat Alphonse in zijn bijdrage te kort door de bocht gaat:

1)
In het artikel wordt aangegeven dat geld alleen niet helpt om de honger te bestrijden. Ook corruptie en gewapende conflicten moeten worden aangepakt. Ik kan Alphonse geruststellen. Elke professionele hulpverleningsorganisatie is daar óók mee bezig. Vaak wordt hier de metafoor van de vis en de hengel gebruikt: geef geen vis, maar een hengel. Maar de metafoor gaat verder. Er moet ook toegang zijn tot water, anders heb je niets aan de hengel. Heb je toegang tot water, dan moet er ook vis inzitten en geen vergiftigd water, of door westerse landen leeggevist water. Soms moet je inderdaad ‘gewoon’ die vis geven, soms de hengel, maar ook opkomen voor je rechten voor gezond viswater  hoort in het pakket. Op al die fronten bezig zijn, is de specialiteit van Nederlandse hulpverleningsorganisaties én dat doen ze vakkundig.

2)
Door verblind te zijn door de rijkdom van enkele schurken zijn de mensen die omkomen door de honger niet geholpen. De Afrikaanse bevolking zit gevangen in haar eigen systeem van ‘verdeel en heers’. Totaal murw geslagen hebben ze niet de kracht (meer) om recht af te dwingen. Gelukkig zijn er steeds meer goed opgeleide Afrikanen, met wereldwijde netwerken. Door te investeren in onderwijs, inkomensgenerende projecten, plattelandsontwikkeling, etc. werken hulpverleningsorganisaties mee aan de empowerment van de bevolking. Hun stem wordt steeds vaker gehoord. Kijk maar naar Congo waar grote delen van de bevolking het niet langer pikken dat de president, na zijn ambtstermijn, niet aftreedt. Ook in Gambia was dat het geval.

3)
De bittere realiteit is dat de wereld onvolmaakt is. Het hele complex van klimaatverandering, religieuze conflicten, zelf verrijkende dictators, op winst gerichte westerse maatschappijen, beschamend consumptiegedrag in het Westen, etc. zijn actoren in het drama dat zich nu afspeelt in Afrika. Daar moeten we tegen strijden. Akkoord! Maar tegelijkertijd zullen we, alleen al uit barmhartigheid ‘vissen’ moeten sturen. Willen we wachten tot alle onderliggende  problemen zijn opgelost, dan kunnen we wachten tot de komst van Gods vernieuwde koninkrijk.

4)
Helaas vluchten veel mensen weg uit Afrika. Drie miljoen mensen uit Zuid-Soedan zijn op drift in binnen- en buitenland. 2,5 miljoen mensen ontvluchten Jemen vanwege de aanvallen vanuit Saoedi-Arabië. De vluchtelingen zijn vaak de jongeren, de sterken, de geschoolden. Juist zij zijn zo hard nodig om een land op te bouwen. Zij zouden de verandering kunnen bewerkstelligen. Ik bewonder de ondernemerschapszin van Alphonse om vanuit Congo naar Nederland te vertrekken en je bent een aanwinst voor ons land! Maar ik heb nog meer respect voor mensen zoals Mande, Kabongo en al die anderen die wel naar het buitenland konden vertrekken, maar besluiten om in Congo te blijven omdat hun verantwoordelijkheidsgevoel zo groot is dat ze de handen uit de mouwen steken en accepteren dat ze door die keuze moeten lijden. En dus desondanks in Congo vertellen over Jezus Christus’ bevrijding in woorden en daden.”