Leer de kunst van Bijbelverhalen vertellen!

De grote daden van God vertellen! Dat is de drijfveer van Henk Oostra (71), afwisselend woonachtig in Indonesië en Nederland en – tegenwoordig als vrijwilliger – werkzaam voor Verre Naasten. En dát is wat hij voor ogen had met de Indonesische vertelbijbel waar hij zo’n 15 jaar geleden het initiatief voor nam. Deze zomer is deze nieuwe kijk- en vertelbijbel verschenen, geïllustreerd door Indonesische kunstenaars. Een website met praktische instructies geeft de vertellers in spe extra ondersteuning.

Henk Oostra, founding father van CeriA

Lijfpsalm

“Psalm 78 is mijn lijfpsalm”, vertelt Oostra. “Wijze woorden wil ik spreken, wijze woorden over het verleden, over dingen die vroeger gebeurd zijn en die wij van onze voorouders hoorden”, leest hij. Zijn wijsvinger gaat omhoog voor hij verder gaat. “Ook onze kinderen moeten dat weten. Wij zullen hun het verhaal vertellen over de machtige daden van de Heer, de wonderen die Hij heeft gedaan.” Hij beweegt zijn handen en legt de zojuist gelezen tekst uit: “De dichter heeft zich de verhalen over God eigen gemaakt. En die geeft hij weer door aan anderen. In oudere vertalingen staat het woord ‘verborgenheden’. Je moet Gods daden ontdekken. En die zitten in elk verhaal. Kom er nou eens achter wat dat voor jou betekent, en dan ga je naar die ander toe.”

Het moet landen

Het Indonesische vertelbijbelproject CeriA begon in de jaren ’90 van de vorige eeuw. CeriA staat voor ‘Ceritalah Isi Alitab’ en betekent ‘Vertel de inhoud van de Bijbel’. Daarbij heeft het zelfstandige woord ‘ceria’ de betekenis ‘vrolijk’. Anders gezegd: vertel met plezier en enthousiasme over de God van de Bijbel! Henk Oostra werkte in de jaren ’80 als onderwijskundige voor Verre Naasten bij een theologische opleiding in Indonesië. Acht jaar woonde hij met zijn vrouw en dochters in de provincie West-Kalimantan. Hij kwam er al snel achter, dat mensen die in de binnenlanden wonen en nog nooit van God gehoord hebben, niet zitten te wachten op theologische beschouwingen. “Het evangelie moet landen. Mensen moeten er vol van worden. Maar hoe vertel je nu het Evangelie zónder dat het theologisch wordt?”

Vertelcultuur

Oostra besefte dat hij iets moest doen met de vertelcultuur die Indonesië heeft. Een cultuur die hem bijzonder aanspreekt, omdat hij gek is op verhalen vertellen. Hij stond ooit zelf voor de klas. “Ik werd altijd de vertelmeester van de school genoemd.” Toen Oostra terugkwam in Nederland, vroeg Verre Naasten hem een kinderbijbel te schrijven. Uiteindelijk leidde dat in 2000 tot de uitgave van een vertaalde versie van de bekende Kijkbijbel van Kees de Kort, in samenwerking met het Indonesisch Bijbelgenootschap. Het Indonesische kijkbijbel-project sloeg aan. Maar Oostra wilde meer. “Ik zei: dit doet tekort aan de verhalenrijkdom van de Bijbel. Ik zou nóg een Bijbel willen maken en dan met kunstenaars uit Indonesië.”

Vijf kunstenaars

Ongelovige Tomas

Zijn plan werd -na enige aarzeling – overgenomen. Vervolgens kwam verhaal na verhaal uit, in handzame, kleurrijke boekjes. Sommige Bijbelverhalen zijn direct herkenbaar. ‘Tomas’ bijvoorbeeld en ‘Hizkia’. Oostra: “De dertig boekjes zijn in de loop der jaren gemaakt door vijf verschillende kunstenaars. En deze zomer zijn al die verhalen dus verschenen in één kinderbijbel.” Oostra bladert erdoorheen, naar het verhaal van ‘ongelovige’ Tomas en laat de platen zien. “Dit is typisch Javaans. De discipelen hebben sarongs aan en een blangkon, een soort petje van batikstof, op hun hoofd. Dit spreekt de kinderen op Java meteen aan. Dit zijn hún mensen. Je ziet Jezus ook op deze plaat. Hij draagt witte kleren. Zo kun je Hem herkennen. En Hij staat altijd in het middelpunt.”

Vertellen eigen maken

Oostra schreef ook een methode die zondagsschoolonderwijzers en evangelisten in Indonesië helpt om zich het vertellen eigen te maken. “Ik zeg altijd: de vertelbijbel en die mooie illustraties zijn slechts hulpmiddelen. De verteller is degene die het verhaal overbrengt. Vandaar dat CeriA niet zonder trainingen en seminars kan. We kruipen dan ‘in’ het verhaal om meer te ontdekken over God en hoe we dat kunnen overbrengen aan de luisteraar. Onlangs hebben we zo’n verteltraining van A tot Z laten filmen, door professionele filmers. Die filmpjes sluiten precies aan bij de hoofdstukken in de CeriA-methode! Het is de bedoeling die Indonesische instructiefilmpjes op een website te zetten, zodat de deelnemers thuis nog ‘s rustig kunnen nakijken hoe het ook alweer moet. Waardoor hun Bijbelvertellingen alsmaar beter worden!”

Dit artikel stond deze week in Missionair, onze nieuwsbrief over wereldwijde mission-projecten die we ondersteunen, waarbij ‘media’ ingezet worden als evangelisatiemiddel (denk aan radio, tv, boeken, internet, etc.). Dus geloof delen wereldwijd, via media.

Indonesië Mission | Verre Naasten geeft financiële steun aan het Indonesische CeriA-vertelproject. Nu de vertelbijbel verschenen is, is de steun gericht op het organiseren van praktische verteltrainingen en -seminars. Ook de website met vertelfilmpjes zal ontwikkeld worden.

Een gift overmaken voor dit mooie project? Klik hier en vermeld CeriA in het vak ‘Opmerkingen’. Bedankt (of: terima kasih)!